Identiteitsfraude voorkomen: wat aantoonbaar werkt

Wat kan een fraudeur met uw gegevens?

Met een kopie van uw identiteitsbewijs, met daarop uw naam, geboortedatum en burgerservicenummer, kan een fraudeur op uw naam een lening aanvragen of een telefoonabonnement afsluiten. 1 De aanmaningen voor dat abonnement dat u nooit afsloot, belanden daarna bij u op de mat. Zo'n kopie hoeft niet gestolen te zijn. Een scan die u ooit naar een verhuurder of webshop stuurde, is al genoeg.

Uw mailbox is de tweede toegangspoort. Wie daar binnenkomt, kan bij tal van diensten een nieuw wachtwoord aanvragen en zo het ene account na het andere overnemen. Is dat al gebeurd, begin dan bij e-mail gehackt: wat nu en kom hier terug zodra u de acute schade hebt beperkt.

Hoe voorkomt u identiteitsfraude?

De basis is drie keer niets en houdt toch de meeste fraude tegen: geef nooit een onbewerkte kopie van uw identiteitsbewijs af, zet tweestapsverificatie aan, en gebruik voor elk account een uniek wachtwoord. Geen van deze stappen vraagt technische kennis.

Begin bij het document zelf. Maak op elke kopie uw burgerservicenummer onleesbaar, ook in de cijferreeks onderaan de pas. Schrijf erop dat het een kopie is, voor welke instantie hij bedoeld is en op welke datum u hem afgeeft. 1 De KopieID-app van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens neemt dat werk uit handen: u streept gegevens zoals het BSN of de pasfoto door, en de app legt het doel en de datum als watermerk over de kopie. Daarmee is die kopie voor niets anders meer bruikbaar. 2

Dan uw accounts. Zet tweestapsverificatie aan op in elk geval uw e-mail en uw sociale media, en versnipper oude papieren met persoonsgegevens voordat ze bij het oud papier belanden. 3 Gebruik voor elke dienst een ander wachtwoord. Eén gelekt wachtwoord dat overal past, opent anders in één klap al uw accounts. Ging het al mis, dan leest u bij wachtwoord gestolen: wat nu wat u nu moet doen.

De Rijksoverheid noemt daarnaast een paar kleine gewoonten die het verschil maken: 3

• stuur geen kopie van uw identiteitsbewijs naar particuliere verkopers op marktplaatsen
• zet geen foto's van uw identiteitsbewijs of andere persoonsgegevens op sociale media
• laat post niet uit de brievenbus steken
• wis oude telefoons en laptops voordat u ze wegdoet

De minst bekende maatregel is meteen een van de sterkste: e-mailaliassen. Een alias is een apart, willekeurig e-mailadres dat binnenkomende post doorstuurt naar uw echte inbox. 4 U geeft elke webshop een eigen alias. Wordt zo'n adres gelekt of doorverkocht, dan ziet u aan het alias precies welk bedrijf daarachter zit, en zet u alleen dat ene adres uit. Uw echte adres blijft al die tijd buiten beeld. 4 Proton Pass heeft deze functie ingebouwd; wat er in de gratis versie zit en wat betaald is, leest u bij Proton Pass.

Waar meldt u identiteitsfraude?

Bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI), onderdeel van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. U meldt via het formulier op rvig.nl en krijgt meteen per e-mail een ontvangstbevestiging. Het CMI geeft advies, denkt mee over de vervolgstappen en bemiddelt waar nodig met ketenpartners als de politie, de RDW en de Belastingdienst. 5 Ook de Rijksoverheid verwijst slachtoffers naar dit meldpunt. 3

Gaat het breder om oplichting, bijvoorbeeld een bestelling op uw naam bij een malafide verkoper, dan kunt u terecht bij de Fraudehelpdesk. Die noemt zichzelf het eerste loket bij oplichting en is telefonisch bereikbaar via 088 - 7867372. 6

Helpt een privacyabonnement hiertegen?

Deels. Een abonnement maakt een al gestolen paspoortkopie niet ongedaan. Tegen dat risico helpen alleen de maatregelen rond het document zelf, en die kosten niets.

Op de digitale kant grijpt zo'n abonnement wel aan. Onbeperkte aliassen, een wachtwoordmanager en één versleutelde plek voor documentscans, zodat die niet los in uw mailbox blijven slingeren, zitten samen in Proton Unlimited: één bundel met Proton Mail, VPN, Pass en Drive en 500 GB gedeelde opslag. 7 Het eerlijke nadeel is de keerzijde van dat gemak: u legt uw mail, wachtwoorden én opslag bij één aanbieder. Wilt u dat spreiden, dan kunt u de onderdelen ook bij losse diensten onderbrengen. De actuele prijs van de bundel staat op de gekoppelde pagina.